सर्लाही सी’माक्षेत्रको स’कस : जमीन नेपालको, मालिक भारतको !

0
10

२ असार, सर्लाही । नेपालले भारतीय सी’माक्षेत्रमा सशस्त्र प्रहरीको गतिविधि बढाएको छ । कोरोना नियन्त्रणका लागि सुरक्षा गस्ती बढेसँगै सीमा क्षेत्रका अनेक र’हस्य सतहमा आउन थालेका छन् । यही क्रममा शुक्रबार बिहान सर्लाही जिल्लाको पर्सा गाउँपालिका–३ स्थित नारायणपुरमा ह’ताह’तीको घ’टना भयो । यो घ’टनाले के उजागर गरिदिएको छ भने सीमा क्षेत्रमा सैयौं बिघा नेपाली जमीनको मालिक भारतीयहरु रहेछन्, जसले नेपाली भूमिमा बाँस र आप रोपेका रहेछन् । सायद, यही कारणले पनि भनिएको होला, नेपाल–भारतवीचको सम्बन्ध रोटी र बेटीको सम्बन्ध हो ।

शुक्रबार नेपाली भूमिमा प्रवेश गरेको भारतीय समूहसँग त’नाव बढ्दै जाँदा नेपाली सुरक्षाकर्मीले प्र’हार गरेको गो’ली लागेर एक भारतीयको मृ’त्यु भयो । तीनजना भारतीय घा’इते भए । एकजना भारतीय प’क्राउ परे । केही नेपाली सुरक्षाकर्मी ढुंगाले लागेर सामान्य घा’इते भए । घ’टनापछि अहिले त्यस क्षेत्रमा सन्नाटा व्याप्त छ ।

आखिर, भारतीय नागरिकहरु हुलै बाँ’धेर किन नेपालतर्फ प्रवेश गरे ? उनीहरुले किन नेपाली सुरक्षाकर्मीसँग निहुँ खोज्नुप¥यो ? अहिले यसको विश्लेषण दुबै देशका सुरक्षा अधिकारीहरुले गरिरहेका छन् । नेपाली पक्षको विश्लेषण अनुसार भारतीयहरु सीमापार त’स्करीमा संलग्न हुन सक्छन् । र, नेपाली सुरक्षाकर्मीको उपस्थितिले उनीहरुको ध’न्दामा बा’धा परेको हुन सक्छ ।

भारतीय पक्षले चाहिँ उनीहरु आफ्नो खेतमा काम गर्न जान लागेको तर्क गरेको सुनिएको छ । साथै, नेपालमा आफन्तहरु रहेकाले भेटघाटमा आउन लाग्दा प्रहरीले रोकेपछि घ’टना भएको पनि भारतीय पक्षको विश्लेषण सुनिन्छ । नेपाली सुरक्षाकर्मीले प्र’हार गरेको गो’ली लागेर भारतीय नागरिकको मृ’त्यु भएको भोलिपल्टै शनिबार सी’मा क्षेत्रमा नेपाल–भारत दुबैतर्फका सुरक्षा अधिकारीहरु जम्मा भएर ‘घटनास्थलको अवलोकन गरेका थिए ।

गो’ली लागेको स्थान सी’मारेखा (दशगजा) भन्दा करिब डेढसय मिटर नेपालतर्फ छ । घ’टनास्थलमा रग’तका टा’टाहरु देखिन्थे । घा’इते र मृ’तकलाई घि’सारेर भारततर्फ लगिएको निसानी त्यहाँ देखिन्थ्यो । त्यहाँ भारतीय सुरक्षा अधिकारीहरुले नेपाली सुरक्षाकर्मीलाई सोधेका थिए, यहाँबाट गाउँ (नेपाली वस्ती) कति टाढा छ ? नेपाली सुरक्षाकर्मीले ‘निकै ढाढा रहेको’ बताएपछि भारतीय सुरक्षा अधिकारीको थप प्रश्न थियो, ‘गाउँ नै नभएको यो ठाउँमा यति धेरै ( करिब डेढ सय) मानिसहरु किन आए त ?’

किनभने, भारतीयको खेत नेपालमा छ !

भारतीय सुरक्षा अधिकारीले सोधेको प्रश्नको जवाफ नेपाली सुरक्षाकर्मीले तत्कालै दिएनन् । तर, भारतीय पत्रिका प्रभात खबरले यसको जवाफ दिएको छ । सो पत्रिकाको सीतामडी डेटलाइनको रिपोर्टमा भारतीयहरुको सैयौं विघा जग्गाजमीन र बगैंचा नेपाली भूमिमा रहेको र सशस्त्र प्रहरी परिचालन भएपछि उनीहरु आफ्नो खेत (नेपाली भूमि) मा जान नपाएको उल्लेख छ ।

भारतीय पत्रिकामा भनिएको छ कि सी’माक्षेत्रका भारतीयहरुको बगैंचा नेपाली भूमिमा छ । उनीहरुले नेपालको भूमिमा बाँस र आँप रोपेका छन् । हाल नेपाल सशस्त्र प्रहरीले बीओपी विस्तार गरेपछि भारतीयहरु खेतीमा आउन सकिरहेका छैनन् ।

सो पत्रिकाका अनुसार भारतको जानकी नगर टोला निवासी कृष्णदेव राय भन्छन्, नेपालको नारायणपुरमा उनको डेढ एकड (साढे सात बिघा) जमीन छ, सी’मा सील भएपछि उनी त्यहाँ जान सकेका छैनन् । सर्लाहीको नारायणपुर एरियामा नेपाली भूमिमा रहेको सैयौं बिघा जमीनको मालिक भारतीयहरु रहेको पत्रिकाको दा’बी छ । पत्रिकाले यो पनि दा’बी गरेको छ कि सी’माक्षेत्रमा नेपालीहरुको पनि जमिन भारततर्फ छ ।

शुक्रबारको झ’डपको भित्री कथा

सर्लाहीको नेपाल–भारत सी’मा क्षेत्रमा सशस्त्र प्रहरीसँग भएको झ’डपका क्रममा भारतीयले ढुं’गामु’ढा गर्नुका साथै एक जवानको बन्दूक खो’सेपछि प्रहरीका तर्फबाट फायरिङ भएको सशस्त्र प्रहरीको भनाइ छ । सर्लाही जिल्लाको पर्सा गाउँपालिका–३ स्थित नारायणपुरमा यो ‘घट’ना भएको हो । घ’टनास्थल नेपाल–भारतको दशगजा क्षेत्रबाट करिब १०० किलोमिटरभित्र रहेको छ । यहाँ वरिपरि घरहरु छैनन् । खेत मात्रै छ । पारीपट्टि भारतको जानकीनगर गाउँ बरु त्यहाँबाट नजिकै पर्छ ।

सुनसान ठाउँ भएकाले विगतदेखि नै यहाँबाट भारतीयहरुले गतिविधि गर्ने गरेका थिए । त्यहाँको नेपाली भूमिमा समेत भारतीयले नै खेती गर्दै आएका थिए । साथै बिहारका मानिसहरु र’क्सी खानका लागि मात्रै पनि नेपाल आउने गर्थे । तर, को’रोनाको म’हामारीका कारण सरकारले बोर्डर सिल गरेर यस क्षेत्रमा थप सुरक्षा बल परिचालन गरेपछि भारतीयहरुमा छ’टप’टी सुरु भयो ।

सर्लाहीको संग्रामपुरमा इन्सपेक्टरको कमाण्डमा सशस्त्र प्रहरीको बोेर्डर आउट प्वाइन्ट (बीओपी) रहेको छ भने त्यसकै शाखाका रुपमा नारायणपुरमा फरवार्ड बेस स्थापना गरिएको छ । टेन्ट गाडेर बनाइएको फरवार्ड बेसमा अहिले २३ जनाको दरबन्दी छ, जसको कमाण्ड सहायक निरीक्षक सञ्जीव खत्रीले गरेका छन् । यसरी नेपालतर्फ सुरक्षा बढाइएपछि भारतीयहरुको धन्दा बन्द भयो । यही आक्रोशमा पारिबाट योजनाव’द्धरुपमा आएर आ’क्रमण गरिएको प्रहरीको विश्लेषण छ ।

गत शुक्रबार बिहान ९ बजे सशस्त्र प्रहरीको ९ जनाको टोली गस्ती सकेर टेन्टमा फर्केको थियो । भारतबाट ५–६ जनाको समुह बोर्डर क्र’स गरेर त्यहाँ आए । प्रहरीले उनीहरुलाई रोक्यो । उनीहरुले नेपालमा आफन्त भेट्न आएको बताए । तर, प्रहरीले बोर्डर बन्द रहेको र नेपालतर्फ पनि लकडाउन भएको भनेर उनीहरुलाई अगाडि जान दिएनन् । कमाण्डरले सम्झाई बुझाई गरेर फर्काए ।

सो समूह त्यहाँबाट फर्कियो । तर, त्यसको केहीबेरमै उनीहरुसँगै सयौंको संख्यामा भारतीयहरु एकत्रित भएर त्यहाँ आए । उनीहरु प्रहरीसँग जो’रजु’लुम गर्न थाले । आफूहरुलाई जान दिनैपर्ने अड्डी लिए । तर, प्रहरी पछि हटेन । केही नलागेपछि भारतीयहरुले प्रहरीमाथि हु’लहु’ज्जत र आ’क्रमण गरे । उनीहरुले ढुं’गामु’ढा गर्न थालेपछि प्रहरी अलिकति ब्याक भयो । यसले आ’क्रम’णकारीको मनोबल झन् बढ्यो ।

भारतीयहरुको ढुं’गामु’ढाबाट केही प्रहरी घा’इते भए सशस्त्रको टेन्टमा पनि क्ष’ति भयो । स्थिति अनियन्त्रित भएपछि असईको आदेशमा १० राउन्ड हवाई फायर भयो । तर, भारतीयहरु ड’राएनन् । बरु थप उ’त्तेजित भए । यही क्रममा एक भारतीय ब’त्तिँदै आए र एक प्रहरी जवानको ब’न्दुक एसएलआर खो’सेर भागे । प्रहरीको ह’तियार खो’सिएपछि कमाण्डरले गो’ली चलाउने आदेश दिए । तत्काल प्रहरीका तर्फबाट सुतेर फायरिङ भयो । (पहिलो चरणमा घुँडाभन्दा मुनि निशाना लगाउन सुतेर गो’ली हान्नुपर्ने प्रहरीको नियम छ ।)

प्रहरीले एसएलआरबाट ‘गो’ली चलायो । बन्दुक खो’स्नेलाई लक्षित गरी हा’निएको गो’ली अर्को व्यक्तिलाई लाग्यो । पेटमा गो’ली लागेका उनी त्यहीँ ढले ।

फायरिङ भएसँगै प्रहरी जवान आ’क्रमणकारीतर्फ झ’म्टिएर आफ्नो बन्दूक खोस्ने व्यक्तिलाई नियन्त्रणमा लिए । यसक्रममा केहीबेर ल’छार–प’छार भयो । सशस्त्रका जवानले भारतीयलाई भू’ईंमा ल’डाए । भारतीयहरु उनीमाथि जाइलागे तर, उनले छोड्दै छोडेनन् । त्यसपछि प्रहरीबाट थप फायरिङ भयो । अनि बल्ल आ’क्रम’णकारी भा’ग्न थाले ।

समे घ’टनामा नेपाली सुरक्षामा कर्मीका तर्फबाट १० राउण्ड हवाइ फायर र ५ राउण्ड ल्याङ्ग पोजिसनबाट फायर भउको थियो । भा’ग्ने क्रममा भारतीयहरुले घा’इते भएर ल’डेका व्यक्तिलाई केहीबेर घि’सारेर र त्यसपछि बोकेर सीमापारि लिएर गएका थिए ।

नेपाली सुरक्षाकर्मीको क’ब्जामा रहेका भारतीयलाई भने उनीहरुले छुटाउन सकेनन् । गो’ली लागेका उनलाई प्रहरीले नै मोटरसाइलमा हालेर अस्पताल पु¥याए ।

गो’ली लागेका अन्य दुई भारतीयहरु उमेश राम र उदय ठाकुर हुन् । भारतीय सञ्चार माध्यमका अनुसार प्रहरीको गो’ली लागी मृ’त्यु हुने व्यक्ति सीतामढी जिल्लाका २२ वर्षीय विकेस यादव हुन् । उनलाई ग’म्भीर घा’इते अवस्थामा एउटा निजी अस्पताल पु¥याइएको थियो, जुन पटनाबाट ८५ किलोमिटर टाढा पर्छ । अस्पताल पु¥याउनासाथ डाक्टरहरुले मृ’त घोषित गरेका थिए ।

नेपाली सुरक्षाकर्मीको नियणन्त्रणमा रहेका ती व्यक्ति लगनकिशोर राय हुन् । उनलाई शनिबार बिहान भारतीय सुरक्षाकर्मीको जिम्मा लगाइएको थियो । भारतीय प्रहरीले उनलाई परिवारको जिम्मा लगाएको छ । र, उनले आफूलाई नेपाली सुरक्षाकर्मीहरुले नि’र्घात कु’टेको बताएका छन् । यो घ’टनापछि दुवै पक्षका प्रहरी अधिकारीहरुबीच वातावरण थप त’नावपूर्ण हुन नदिने समझदारी भएको छ ।

तर, यही घ’टनालाई लिएर बिहारमा भारतीयहरुले नेपालका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको पु’त्ला ज’लाउन भ्याएका छन्

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here